Köşe Yazısı : Tarih İçinde Parfümün Gelişimi

Parfüm kelimesi Latince kökenlidir. PER FUME : ''Dumandan çıkan'' anlamındadır.

Parfümün gelişmesine pek çok toplum katkı yapmıştır :

Antik Çağ Toplumları ( Eski Mısır ve Mezopotamya ) : M. Ö. 4000 yıllarında dinî törenlerde çam sakızı, reçine, baharatlar ve çeşitli aromatik otları tütsü olarak yakmışlardır.

Eski Çin : M. Ö. 2000 yıllarında misk geyiği / öküzünün öz salgısını ve çeşitli çiçekleri, parfüm yaparken kullanmışlardır.

Yunanistan ve Makedonya : M. Ö 200 yıllarında, Mısır kültürü vasıtasıyla parfümle tanıştılar. Bitki ve çiçek özlü basit parfümler yaptılar.

Araplar : Orta Çağ' da gül, tütsü, misk, misk yağı, reçine, çiçek ve baharatları parfüm yapımında kullandılar.

Türkler : Orta Asya' nın cami, külliye ve tekke gibi dinî yapılarını gül suyu, misk, amber, tütsü ve öd ağacı gibi esanslarla kokulandırdılar. Ayrıca bu esansları günlük yaşamda kullandılar.

İranlılar : Bitki, çiçek ve aromatik otları parfüm yapmakta kullanmışlardır.

İtalya : 16. yüzyılda, Avrupa' da parfümün merkeziydi. Narenciye ve aromatik bitki özleri parfümlerde kullanılmıştır.

Fransa : 17. yüzyılda, bütün dünya çapında parfümün merkezi durumuna geldi. Meşe yosunu, çiçek, aromatik ot ve narenciye esansları parfüm yapımında kullanıldı.

İngiltere : 18. yüzyılda, parfüm alanında büyük atılım yaptı. Bitki, çiçek ve çam kokulu parfümler üretildi.

1960 ve 1980 yılları arasında parfüm markaları şipre- fujer tarzı kokular üretmeye başladı. Bu tipte parfüm üreten markaların en önemlisi Fransız Aramis markasıdır. Aramis' in Classic, Devin, Tuscany Per Uomo gibi parfümleri önemlidir. Polo, Christian Dior, Hermes gibi moda markaları da, şipre- fujer tarzında parfümler piyasaya sürdüler. Bu parfümlerde klasik tozlu, ekşimsi, buruk ve kirli aromatik otlar, turunçgiller, baharatlar, meşe yosunu, hayvansal misk ve odunsu notalar vardır.

1990' lı yıllar ve sonrasında Fransız kozmetik ve parfüm markası Serge Lutens, Doğu ve Arap kültürüne atıf yapan Ambre Sultan, Arabie, Chergui, Serge Noire gibi parfümler yarattı. Bu parfümler bol baharatlı, tütsülü, reçineli ve amberli kokulardır.

Özellikle 2000' li yıllardan itibaren parfüm ve moda markaları bazı yenilikçi kokulara imza attılar.

Umman kraliyet ailesinin niş parfüm markası olan Amouage, Arap parfüm sanatının önemli örneklerini vermiştir. Geleneksel Arap parfümlerinin esanslarını ( gül, tütsü, misk, misk, yağı, mür yağı, paçuli, reçine, zambak, safran ) modern tatlı meyveler ve yumuşak baharatlarla harmanlamıştır. Amouage markasının Gold, Ubar, Epic, Jubilation, Dia gibi kokuları bu anlamda sayılabilir.

Fransız moda markası Paco Rabanne, One Million isimli parfümü ile modern tatlı baharat temalı parfümlerin ilk örneğini vermiştir.

Bir başka moda markası Hermes, Terre D' Hermes isimli parfümü ile modern odunsu parfüm akımını başlatmıştır.

Japonya kökenli moda markası Comme des Garcons da, odunsu ve ağaçsı notaları tütsüler ve biberli baharatlar ile sentezleyen özgün ve farklı kokulara imza atmıştır. Wonderwood, Black, Blue Cedrat, 2 Man bu anlamda önemlidir.

Parfüm, insanlık ailesinin ortak üretimi ve uğraşısıdır. Bu anlamda dünyanın bütün milletleri parfüm kültürüne katkı yapmıştır. Parfüm, insanlığın ortak kültür miraslarından biridir.

Köşe Yazısı : Parfüm Nasıl Yorumlanır ?

Bu yazımda, sizlerle parfüm analizi için uyguladığım bir yöntemi paylaşmak istiyorum. Yani, benim parfüm yorumlama tarzımdan örnekler vermek amacındayım.

Bir parfümü anlamak, yorumlamak, analiz etmek önemlidir. Bunun için de, her parfümor, kendine özgü yöntemler kullanır.

Sadece, bir parfümün üst- orta- alt notalarını ezberlemekle, o parfümü çözmek ve anlamak mümkün olmaz. Bir bakış açısına, değerlendirmeye ve ilkelere ihtiyaç duyarsınız.

Şimdi, kadın parfümlerinin en önemlilerinden biri olan Thierry Mugler- Alien parfümünün Eau De Toilette versiyonunu örnek olarak seçelim ve yorumlama metotlarımızdan birini bu parfüme uygulayalım...

Seçtiğimiz yorum metodu koku biçimlerine / formlarına göre olsun...

Thierry Mugler- Alien isimli parfümü önce tenimize uyguluyoruz. Bir parfümü anlamak için, önce ve daima teninize sıkmalısınız. Kıyafete, kağıt parçasına ve havaya da sıkılabilir. Ama bir parfüm, ten üzerinde daha iyi kokar ve anlaşılır. Kendi tenimizde, bir parfümün aromalarını daha net ve keskin biçimde hissederiz. Ten kimyası, tendeki yağ tabakaları ve terleme durumumuza göre, gerçeğe daha yakın yorumlama yapılabilir.

Parfümü teninize sıkınca, iki yoldan birini tercih edersiniz :

Ya iki- üç dakika bekleyip, parfüm teninize iyice oturunca koklarsınız.

Bu yöntemde, parfüm teninize yerleştiği için, orta ve alt notalarını burnunuz daha iyi algılar.

Ya da sıktıktan hemen sonra koklayıp, sonra iki- üç dakika bekleyip tekrar koklarsınız.

Bu yöntemde ise, parfümün önce üst ( açılış ) notalarını burnunuz algılar. Sonra tekrar kokladığınızda, parfümün orta ve alt ( merkez ) notalarını hissetmiş olursunuz.

Ben daha çok, ikinci yöntemi kullanıyorum. Çünkü, bir parfüm nasıl başlarsa, genellikle o şekilde gider ve sonlanır. Özellikle ana akım parfümlerde durum böyledir.

Yani bir parfüm tatlı- kremsi- yumuşak açılış yaptıysa, bu koku tarzı genellikle parfümün sonuna kadar devam eder. Ekşimsi- tozlu- buruk başladıysa, çok küçük değişimler hariç, gene aynı şekilde sona erer.

Bu açıklamaların ardından, konumuza dönelim. Thierry Mugler- Alien EDT parfümünü koku biçimlerine / formlarına göre değerlendirecektik...

Koku formları olarak şunları hissediyoruz :

* Şekerli tatlılık,

* Kremsi ve pudralı çiçekler,

* Tozlu odunsu notalar.

Soru : Bu kokular acaba hangi aromalardan geliyor ?

Bunları tahmin etmeye çalışacağız.

Şekerli tatlılık=  Bu uygulamayı, Thierry Mugler- Alien EDT versiyonu parfümünün açılış ve merkez notalarında görmekteyiz. Açılışta kırmızı meyvelerden gelen bir tatlılık vardır. Kuş üzümü, ahududu ve vişne olabilir. Gerçi, tatlılk genele yayılmıştır. Ancak özellikle tene oturma evresinde, bu tatlılık şekerliliğe kayar. Vanilya, misk ve sandal ağacı notalarını sonlara algılarız. Parfümün kapanışında, bu tatlılığın yükseldiğini takdir ederiz.

Kremsi ve pudralı çiçeklerin harmanı= Bunu orta katmanda görürüz. Yasemin, frezya, leylak gibi kremsi ve yumuşak çiçekler daha baskındır. Sardunya ve sümbülteber gibi pudralı ve miktar tozlu çiçekler ise geri plandadır.

Tozlu odunsu notalar= Aslında tozlu esintiler pek yoktur. Sadece tene yerleşme ve kuruma döneminde, vetiver ve paçuli gibi odunsu bazlarda sınırlı bir tozluluk vardır.

Parfüm yorumlama biçimleri çok sayıda olabilir. Biz en kolay yöntemlerden birini, bu bölümde anlatmış olduk. Umarız, bu yöntem parfüm uzmanlarına iyi bir fikir verecektir.

Bir parfümün içindeki bütün notaları tek tek tahmin etmeye çalışmak çoğu zaman işe yaramaz. Çok vakit kaybettirir. Notaları belli bir bütünlük ve düzen içinde anlamak ve değerlendirmek gerekir.

Vanilya aromasını tek başına hissetmeye çalışmak yerine, bu notayı genel bir şekerli tatlılık içinde algılamaya özen gösteriniz.

Köşe Yazısı : Parfüm Hakkında Sorulan Sorular

Bana, parfümle ilgili birçok soru geliyor. Bu soruların bazıları kendimi parfüm konusunda eğitmeme de vesile oluyor. Beni parfümle ilgili araştırma ve üretim yapmaya yönlendiriyor. Şimdi bazı sorulara bakalım...

Bir kadın takipçimizden gelen soru :

Makyaj malzemesi ve ruj gibi kokan parfümlerden hoşlanıyorum. Ne tavsiye edersiniz ?

Sizin istediğiniz parfümde sabunsu, pudralı ve tozlu çiçekler olmaldır. Sümbülteber, orkide, iris, sardunya, kediotu bu çiçeklere örnektir. Sabunsu baharat olarak, zencefil olabilir. Bu çiçekler tonka fasülyesi, amber, vanilya, sandal ağacı, sedir ağacı, paçuli gibi odunsu notalarla ve reçinelerle beraber kullanılmalıdır. Yves Saint Laurent- Paris, Thierry Mugler- Alien, Chanel- Coco Mademoiselle, Amouage- Opus 9 gibi parfümler kullanabilirsiniz.

Başka bir kadın takipçimizin sorusu :

Ben duş jeli, şampuan ve sabun gibi kokan parfümleri beğeniyorum. Tavsiyeniz nedir ?

Parfümünüzde soğuk ve nemli aromatik otlar, sucul notalar, narenciye notaları, yeşil bitkiler, tatlı- kırmızı meyveler olmaldır. Adaçayı, nane, tarhun, okaliptüs, mandalina, greyfurt, limon, portakal, ahududu, çilek, kuş üzümü, vişne notaları olmalıdır. Yumuşak çiçekler ile pudralı çiçekler harmanlanmalıdır. Yasemin, gül, ylang ylang, frezya, sümbülteber, gardenya, iris ve menekşe gibi çiçekler olmalıdır. Christian Dior- J'Adore, Guerlain- Idylle, Versace- Vanitas, Lancome- Poeme, Michael Kors- Sexy Amber bu kokulara örnek verilebilir.

Erkeklerin en çok sorduğu soru :

Afrodizyak parfümler satıyor musunuz, ne önerirsiniz ?

Afrodizyak kelimesi, her şeyden önce, cinsel ilişkiden alınan keyif ve rahatlama demektir. Elbette bir hamamda yıkanıp kese yaptırmak veya aromaterapi bitki kürleriyle vücudumuza masaj yaptırmak, afrodizyak etkilere yol açar. 

Gerçekten de, afrodizyak etkili parfümler vardır. Tropik meyveler, kırmızı meyveler, tatlı- orman meyveleri ve aromatik otlar bir parfümün afrodizyak çağrışımlar yapmasına neden olur. Creed- Green Irish Tweed, Calvin Klein- Crave, Tom Ford- Azure Lime böyledir. Ayrıca vanilya, karamel, kakao, çikolata ve fındık aromalı parfümler de afrodizyaktır. Dior- Homme, Valentino- Uomo buna örnek verilebilir. 

Erkeklerin sorduğu soruların en önemlisi :

Ben odunsu parfümleri tercih ediyorum. Öneriniz nedir ?

İstediğiniz parfümde sedir ağacı, vetiver, paçuli ve ağaç reçineleri olacaktır. Tozlu ve biberli baharatlar da olabilir. Hermes- Terre D' Hermes, Comme des Garcons- Wondewood, Marc Jacobs- Bang Man kullanabilirsiniz.

Kalıcı, güçlü ve yoğun aromalı parfümler olarak ne tavsiye edersiniz ?

Baharat, reçine, amber ve odunsu notalar barındıran parfümler kullanmalısınız.

Kolonya tarzında, hafif, yumuşak ve ferah parfümler olarak ne tavsiye edersiniz ?

Aromatik otlar, çiçekler, meyveler ve narenciye esintileri, parfümünüzde baskın olmalıdır.

Yumuşak, hafif ve rahatsız etmeyecek bir koku arıyorum. Aynı zamanda güçlü ve kalıcı olsun. Ne tavsiye edersiniz ?

Böyle bir parfüm yoktur. Yumuşak ve hafif parfümler meyve, çiçek, bitki ve narenciye gibi hafif aromalar barındırır. Bunlar elbette çok kalıcı olmaz. Güçlü ve kalıcı kokular arıyorsanız, baharatlı ve odunsu notalı parfümler kullanın.